ogenblikstemming

Het leuke van kijken naar allerlei draden is dat ze steeds anders van vorm zijn en je daarom kunnen verrassen. Ik had uit een oude agenda de ijzeren zijkant getrokken en een keer het ijzertje om een champagnekurk bewaard. Leg dat op wit papier in de zon en de schaduw gaat ook meespelen. Jaren geleden zag ik opeens de leuke vormen in de draden die boven de treinen en trams hangen en die zette ik op de foto. Later ben ik ermee gaan spelen en dan ontstaan weer nieuwe vormen die je vooraf niet kunt bedenken. Het is leuk om af en toe een thema-opdracht te krijgen want dan ga je weer anders op zoek. Nu zijn we al een tijd bezig met verbinding. Kun je alle kanten mee op en dat doe ik dan ook. En altijd weer leuk te zien hoe anderen dat hebben ingevuld. Maar ik moet nog even een paar weken wachten voor onze fotoclub weer bij elkaar komt.

Soms roepen woorden in beeld in je op. Dat had ik ook toen ik dit jaren geleden las in het Groote Museum naast Artis.

Aangloeien, groeien, overvloeien en nabloeien. Zie hier in vier woorden hoe een mensenleven zou kunnen zijn. Hopelijk geboren uit twee mensen die de gloed van hun liefde over het kind heen strooien. Zo’n beschermende liefde die aangloeit rond dat mooie nieuwe mensenkind. Daardoor kan het in alle rust groeien, uitbotten, overvloeien van energie en nieuwsgierigheid naar het leven en de toekomst.

En tegen het einde van de groei, die eigenlijk niet hoeft te stoppen bij het ouder worden, het ouder zijn, is er het nabloeien. In een rustig tempo terugkijken op wat er was, wat er is en nog zal zijn. Niet een felgekleurd kijken maar met een zachte gloed de laatste knoppen die nog uit willen komen tot bloei brengen. Want ook de nabloei kan veel schoonheid bevatten en kan nagloeien zoals de zon doet aan het einde van de zomer. Dan is het licht en de warmte zachter, het felle is eraf. Je koestert je erin want je weet dat het voor nu het laatste restje is.

Ik weet, dit is ‘het perfecte plaatje’. Bij veel levens is het beeld onscherp, is er teveel ruis, te weinig liefde, rust, veiligheid of vertrouwen. Maar zelfs dan kan er op latere leeftijd nog een nabloei komen omdat er dan wel iemand is die hem of haar liefde schenkt, bescherming. 
Dat wens ik ieder toe al weet ik dat de wereld voor veel mensen meer op een hel lijkt dan op een hemel. Daarvoor hoef je alleen maar naar het nieuws te kijken.

Van de week propte ik een plastic zak wat in elkaar en zag mooie vormen. Ik legde de zak op mijn inductiekookplaat en maakte er wat foto’s van. Ook deed ik het licht in de afzuigkap aan en zo ontstond een soort heelal op de foto. Naderhand heb ik de foto’s bewerkt op de computer. Zo heb je dubbel plezier van het maken van foto’s en je hoeft je huis er niet voor uit.

Vanochtend weer geraakt door De Verwondering. Vooral door het beeld dat rouwdeskundige Manu Keirse beschreef over rouw. Verlies is overleven, je bent er nooit klaar mee. Het is als een schaduw.
Zo ervaar ik het ook. Een groot deel van de tijd ligt mijn schaduw achter me en zie ik hem niet. Ik zie de voorkant en kijk in de zon, het licht, de ontspanning. En dan sla ik een denkbeeldige hoek om en is de schaduw opeens pal voor me en overvalt het verdriet, het gemis, het nooit meer samen, me. Dan zijn er de tranen, de hartpijn, het lege vooruitzicht.
Ik kan dan blijven staan met die schaduw vol in mijn gezicht maar ik kan ook een stap opzij maken zodat de schaduw naast me is, minder confronterend. En als ik voel dat het goed is kan ik weer een denkbeeldige hoek omslaan zodat de schaduw weer achter me is. Gelukkig kan ik me steeds weer omdraaien naar het goede in mijn leven. Ik prijs me ook gelukkig dat ik kan rouwen want dat betekent dat ik iets moois, iets waardevols heb gehad en dat niet meer hebben, daar mag je verdriet over hebben maar het helpt ook weer de zonkant te kunnen zien, al blijft de schaduw me altijd volgen. 

Gisteravond weer met mijn gezellige benedenbuurvrouw zitten knipselen. We krijgen er nog iemand bij die kwam kijken en gezellig de hele avond bleef. Zij gaat geen wonderwezens maken maar aan haar patchwork werken. Het is fijn zo samen. We hoeven niet echt de deur uit, zitten in dezelfde levensfase maar zijn toch heel verschillend en dat werkt heel goed. En vooral, we hebben plezier met elkaar. Had ik net nodig gisteren want door terug te denken aan niertjesdag was ik weemoedig. Maar zo’n avond samen trekt me er dan weer uit.

12 augustus 2008 was de dag van de niertransplantatie. Vanaf 2009 vieren we elke 12e augustus niertjesdag. Voorafgaand aan de twee operaties, Ton kreeg en ik gaf een nier, was er een heel traject in twee ziekenhuizen. Om toch een vakantiegevoel te hebben hadden we de caravan in Lage Vuursche neergezet en van daaruit gingen we naar het ziekenhuis. Maar we kregen er ook bezoek. De kinderen namen het spel Dokter Bibber mee wat we met elkaar speelden en we hoopten dat de chirurg een vastere hand had dan wij. We lazen, ik schreef, Ton puzzelde en we hadden het goed. En dankzij die nieuwe nier heeft Ton nog vele goede jaren gehad waar ik van mee kon genieten. Dat was me wel een nier waard. 

Ik heb weer eens het boekje ‘Vleugels voor onze sandalen’ Gedachten en kronkels van Cicero mee naar bed genomen. Daarin had ik al eerder allerlei stukken tekst aangestreept en die stukken ben ik aan het herlezen. Cicero leefde van 106-43 voor Christus en was een Romeins redenaar, politicus, advocaat en filosoof. Dus zijn geschriften zijn meer dan 2000 jaar oud maar zouden nu nog geschreven kunnen zijn.

Hij schrijft ook over het ouder worden bijvoorbeeld dat veel bejaarden humeurig, lichtgeraakt, lastig zijn. Daar zijn vaak verzachtende omstandigheden voor maar zegt hij:’…dat is een kwestie van karakter, niet van leeftijd’…
Wat hij ook vindt:…’En schrapen vind ik helemaal seniel. Wat kan er immers debieler zijn dan meer proviand bijeenscharrelen naarmate de reisweg korter wordt?…’

Dat doet me denken aan de uitzending van vanmorgen van De Verwondering (prachtig programma om de zondag mee te beginnen). Daarin was zangdocente Margreet Honig te gast. Zij sprankelt nog op haar 86^elevensjaar. Zij had een gedicht van Rilke uitgekozen waarin duidelijk wordt dat ons leven niet in een boog van begin tot einde gaat maar in cirkels die klein beginnen, groter worden en weer steeds kleiner worden.
Ik denk dat hoe kleiner onze cirkels worden, hoe intenser we moeten genieten van het goede en mooie om ons heen en in onszelf. Want die laatste cirkel sluit onherroepelijk met onze laatste ademtocht. Dus leef je leven zolang de cirkel nog open is, ondanks de stramheid van de ouderdom.

Cicero op 60 jarige leeftijd

De afgelopen week heb ik intens het boek ‘Al het blauw van de hemel gelezen’ van Melissa da Costa. Wat een schitterend boek. Ik leefde zo mee met de hoofdpersonen. Zag ze voor me, voelde hun verdriet, hun vreugde. Opeens dacht ik: waar ligt eigenlijk zijn en haar geboortedorp/stad? Ik tikte het in bij googlemaps en daar zag ik de foto’s van wat in het boek beschreven was. Ik leefde me nog meer in het verhaal in en vanaf die tijd keek ik steeds, wel nadat ik er eerst over had gelezen in het verhaal, op google hoe het er in het echt uitzag en het klopte helemaal. Ik zag wat zo beeldend beschreven was en volgde op de kaart hun reisroute. Toen het bijna uit was ben ik even gestopt, wilde niet dat het eindigde en dat had ik ook van een andere lezer gehoord. Ik ben er nog steeds mee bezig in mijn hoofd en hart. Dat had ik ook zo’n 40 jaar geleden toen ik voor de eerste keer ‘Broers’ van Bernice Rubens las. Ton was er ook zo van onder de indruk en later iedereen die ik het liet lezen. Wat is het toch belangrijk dat er boeken zijn, schrijvers en lezers. We verrijken elkaars wereld. Heb je het boek nog niet gelezen? Doen!

Er wordt altijd gezegd: luister naar je lichaam. Maar ik heb al vaker geschreven dat dat niet altijd het juiste advies is. Neem vanochtend. Het liefst was ik lang in bed gebleven en daarna liggen lezen op de bank. Maar in de agenda staat: Naar Leiden met Nel. Dus toch op tijd het bed uit en wat later met de trein naar Leiden. Langzaam kreeg ik weer meer zin en toen ik Nel zag helemaal. En wat had ik allemaal gemist als ik thuis was gebleven en geluisterd had naar mijn lichaam? De heel boeiende tentoonstelling ‘Monsters en mythische wezens’ in het Rijksmuseum van Oudheden. Dan had ik daar niet de kinderspeurtocht gedaan en veel plezier gehad. Dan had ik niet langs de gracht de Anemone Japonica op de foto gezet. Dan had ik niet in de Hortus zelf een draakje ontdekt in de schub van een palmboom. Dan had ik niet een heerlijke lunch gehad en vooral, dan had ik niet die mooie gesprekken met Nel gehad.
Kijk, en als daarna het lijf het niet meer helemaal top doet, dat geeft niet. Thuis snel naar bed en daarna luisteren naar mijn lijf door helemaal niets anders te doen dan te lezen en dit stukje te maken. En morgen, kassie an.