pinguïns

Vanmiddag een film  over pinguïns zitten bekijken en weer wat foto’s gemaakt. Deze bijzondere dieren komen alleen op het zuidelijk halfrond voor, zelfs tot aan de evenaar. Maar nu keek ik naar deze niet vliegende vogels in de kou en dacht terug aan de indrukwekkende film’ de mars van de pinguïns” ,die ik verschillende keren heb gezien. Ook vanmiddag zag je de strijd die de dieren moeten voeren om hun jong warm te houden en ijzige omstandigheden. Vogels die jonkies die even alleen gelaten zijn, direct oppikken en meenemen als prooi. Maar ook kinderloze moeders die als gekken met een hele groep achter een kuiken aangaan en het bijna smoren. Maar het indrukwekkendst vond ik het kuiken dat te laat zijn moeder vond en doodvroor, vlak voor de moeder het terug vond. De moeder die aan het jong pikte om het te activeren maar uiteindelijk het hoofd boog toen ze doorhad dat het jong dood was. Wat een hard bestaan hebben die dieren, overal en iedere moment dreigt er wel ergens gevaar. De natuur is mooi om te zien maar hard om in te overleven.

plataan

Deze week was de letter U aan de beurt en daar passen deze twee platanen mooi bij. Eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik in het midden wat takken heb weggehaald op de computer, maar dat mag, het is mijn foto.

Platanen, ik heb er altijd een zwak voor sinds ik ze voor het eerst overal in Zuid-Frankrijk zag. Maar ze zijn al sinds de Oudheid populair, toen als bron van schaduw in de landen rond de Middellandse Zee. Er is een beroemd verhaal over een plataan.

In 480 v.Chr. werd de Perzische koning Xerxes tijdens een veldtocht bevangen door de schoonheid van een plataan bij Sardes in Lydië (Turkije). Hij versierde de boom met gouden sieraden en andere offers en wees iemand aan die tot zijn dood voor de boom moest zorgen.

( Dit lees ik in het boek “De helende kracht van bomen”. Alleen vraag ik me in de laatste zin af op wie dat ‘ zijn’ slaat. Tot aan de dood van Xerxes, de bewaker of de boom?)

De boom staat symbool voor evenwicht en dat straalt hij ook wel uit vind ik.

Heb je pijnlijke ontstoken ogen, maak dan een compres van vers gestampte plataanbladeren. Heb je diarree en geen stopmiddel bij je, zoek een plataan en trek van wat bladeren thee en dat stopt de diarree.

Kortom, de plataan heeft voor ieder wat wils. Ik geniet vooral van zijn gevlekte schors en zijn vorm.

plataan

Afgelopen maandag scheen de zon en stond ik onder een enorme plataan met mijn nieuwe toestel. Even uitproberen natuurlijk. En als je later de plataan van een ander standpunt bekijkt, dan krijg je een heel ander beeld.

Ik herinner mij nog de eerste keer dat ik in Zuid-Frankrijk brede lanen zag met aan beide zijden platanen. Dat heeft indruk op me gemaakt. Maar de plataan heeft al eeuwen op allerlei mensen indruk gemaakt. Zo is er een bekende openingsaria uit de opera Serse van Händel waarin de bewondering voor de plataan en haar schaduw wordt bezongen.

Maar er zijn ook bomen die zo beroemd zijn dat ze een plek in de geschiedenis krijgen.
Er is in Tinjery, een dorp in Nagorno-Karabach, een 2036 jaar oude plataan die 54 meter hoog is en een omtrek heeft van 27 meter bij de basis. Er zit een holte in de boom met een oppervlakte van 44 m², waar meer dan 100 mensen tegelijk in kunnen. In de jaren 80 werd Tindjery gecertificeerd als de hoogste en oudste boom van de toenmalige Sovjet-Unie. Bij de boom ontspringt een waterbron die niet alleen de boom van water voorziet, maar al heel lang ook de landarbeiders.

schelp

Afgelopen maandag bij het labyrint lopen heeft ieder een schelp mee genomen van het strand. Terug in het restaurant bekeken we die schelp en stelden ons de vraag: wat zegt deze schelp mij? Dit zei mijn schelp:

Ik voel me vereerd dat je mij hebt uitgekozen ondanks dat ik niet meer helemaal perfect ben. Maar misschien trekt jou dat wel aan, ben je niet van de perfectie. Wat ik wel hoop is dat je me straks niet in een afvalbak gooit. Als je de ruimte van de zee en het strand gewend bent, is dat dan wel een triest einde. Je weet waarschijnlijk dat ik mijn andere identieke helft kwijt ben. Tijdens ons leven één geheel en na de dood van ons binnenste zijn we door stormen en stroming van elkaar losgebroken. Ik heb een mooi leven gehad en na je dood zo heerlijk op het strand mogen liggen, dat wens ik jou ook toe. Alleen is er wel één groot nadeel: volkomen onverwacht kun je vertrapt of meegenomen worden.

wintermiddag
duinen, strand
wat een weelde
hier in vrede te
lopen

bomen

Bomen bepalen voor een groot deel mijn herfstgevoel. Die prachtige verkleuringen, het zachte vergaan, het strijklicht er tussendoor. In het bos hangt dan de geur van verandering, van overgang. En wat er zich allemaal onder de grond afspeelt, daar heb je geen idee van als je door het bos wandelt. Ik weet dat paddestoelen zwamdraden hebben met enorme afmetingen, maar dat een theelepel bosgrond een paar kilometer zwamdraden kan bevatten, dat kan ik bijna niet bevatten. Het staat in het al eerder genoemde boek “Het verborgen leven van bomen”. Er staat ook:…’ Een schimmel kan zich in de loop van eeuwen een paar vierkante kilometer uitbreiden en zelfs hele bossen verbinden. Door zijn leidingen geeft hij signalen van de ene boom door naar de andere en helpt hen boodschappen over insecten, droogte en andere gevaren uit te wisselen. Intussen spreekt zelfs de wetenschap van een ‘ wood-wide-web’ dat door onze bossen heen loopt.

Wat is er toch veel wat ik niet weet en wat is het toch heerlijk dat er boeken zijn waar je weer zoveel uit kunt leren. En nog heerlijker is dat je ook gewoon van de natuur kunt genieten als je al die dingen niet weet.

slimme bomen

Een heerlijke dag van zon, uitrusten, naar de kapper en lezen. Ik schreef al over het boek’ Het verborgen leven van bomen’ en daar staat bijvoorbeeld dat bomen waarschuwende geuren naar andere bomen kunnen versturen. Op de savannes in Afrika eten giraffes graag van schermacacia’s en dat vinden de bomen niet prettig. Om de giraffen te verjagen slaan de bomen binnen enkele minuten gifstoffen op in hun bladeren. De giraffes weten dat en trekken verder naar een andere boom, maar niet de boom ernaast maar een paar honderd meter verder omdat de aangevreten boom een waarschuwingsgas uitwasemt en de bomen in de omgeving waarschuwt. Die maken ook direct gifstoffen aan. De giraffes weten dat uit ondervinding en gaan dus een stuk verder of gaan tegen de wind in naar de dichtstbijzijnde boom. Want aangezien geuren met de wind meegaan, ontvangen deze bomen geen waarschuwing en zijn hun bladeren nog smakelijk voor de giraffes. Dit soort waarschuwingen gebeurt ook in onze oude bossen en het is heel bijzonder te lezen hoe vernuftig toch onze natuur in staat is zich te verdedigen of een verdediging te omzeilen. Er zal nog wel meer volgen want ik ben erg onder de indruk van wat ik lees.

sla

Ik ga ergens een slaatje uit slaan: namelijk uit de informatie die op internet te vinden is over ’sla’.

Sla, het hoort er zo bij dat ik er eigenlijk nooit verder over nadenk hoe oud die groente zou kunnen zijn en of die er altijd hier is geweest. Zoals die nu is niet, vroeger, in de tijd van de Romeinen, was het blad harder en werd de sla gekookt. Maar nog verder terug, bij de Egyptenaren werd ook al sla gegeten maar geen kropsla maar stengelsla.

Tegenwoordig zijn er vele soorten maar in mijn jeugd was er alleen de gewone krop ’slappe’ sla, ofwel botersla. Die werd later verdrongen door een nieuwkomer, de ijsbergsla, maar is nu weer helemaal terug.

Die ijsbergsla is pas ontstaan in de 20e eeuw in Amerika en het kreeg de naam Iceberg vanwege het transport van de sla per trein van de west- naar de oostkust. En om de sla fris te houden werd er een berg ijs op gedaan. De echte naam is ijssla. Dit soort informatie vind ik altijd leuk, je gaat toch anders naar zo’n krop kijken vind ik.

gifsla, afbeeldingen van internet

Gifsla zul je niet bij de supermarkt of de groenteman tegenkomen, dat moet je in het wild zoeken. Het witte melksap dat erin zit werkt kalmerend en slaapverwekkend en wordt in de vorm van poeder als medicijn verkocht. Tot begin 19e eeuw is dit plantje als medicijn gebruikt. Uit een Pools onderzoek blijkt dat het net zo pijnstillend is als ibuprofen. Maar dat wisten de oude Egyptenaren, de Grieken, de Romeinen en de indianen al heel lang geleden. Niets nieuws onder de zon dus.

rondje

Soms loop je een rondje door een stuk natuur dat je al kent, maar sla je net een ander pad in, dan kom je misschien waar je nog niet geweest was. Dat gebeurde mij van de week. Ik wilde naar het parkje Meermond maar nam nu eens een andere ingang en dan ziet datzelfde stukje bos er toch weer anders uit. Eiken zijn eiken, lindes blijven lindes, dat is waar maar praktisch geen enkele boom van dezelfde soort heeft ook dezelfde vorm, grootte, dikte enz. Ik liep met mijn fototoestel en aantekenboekje en dan word je bijna altijd wel even aangesproken: ‘wat bent u aan het doen?’ Hier ook, en dat vind ik wel leuk. Toen ik tegen het einde van mijn rondje aangesproken werd en vertelde dat ik naar spinnen keek en zo’n kleintje aanwees zei de mijnheer: ‘ nou, als je echte spinnen wilt zien, dan moet je naar Australie. Daar zijn deze spinnetjes niets bij.’ En zo hebben we zeker een half uur over dat verre mooie continent staan praten en onze ervaringen vergeleken.

Maar ieder gebied heeft zijn eigen schoonheid. Zo’n watertje met overhangende bomen aan de ene kant en weilanden met slootjes aan de andere kant, dat vind je alleen hier. En dan zie je zo’n klein wilgje dat weet dat het aan de waterkant hoort te groeien, maar per ongeluk in het water terecht is gekomen en daar net doet of er niets aan de hand is. En bladeren waar het bladgroen uit weg gegeten is en waardoor de nerven zo mooi te zien zijn. En nog zoveel meer dat je kunt ontdekken op een klein stukje grond, als je maar langzaam genoeg loopt en goed om je heen kijkt.

kronkels

Ik heb me nooit echt afgevraagd waarom een boom recht omhoog groeit en de takken soms alle kanten op gaan. Maar als je er over nadenkt kan het maar één ding betekenen: beide willen naar de zon. De kleine boom heeft een stevige stam nodig voor later die voldoende stabiliteit geeft en de zon is degene die hem voorziet van energie, dus op naar de zon.
De bovenste takken krijgen voldoende zonlicht maar die eronder moeten zich in kronkels buigen om zoveel mogelijk zonlicht op te vangen. Daarbij gaat de zwaartekracht opspelen en ook dat moet de boom kunnen opvangen. Dus al die mooie kronkelige takken zijn er niet voor de fotograaf, maar gewoon voor eigen welzijn.

kleur van de tulp

Na al die foto’s van tulpen wat weetjes erover.

Ik koop wat ik mooi vind aan vorm en kleur, maar om dat ondoordacht te doen als je ze cadeau wilt geven…

Geef je rode tulpen dan zeg je:’ ik ben helemaal gek van je’.

Met gele daarentegen zeg je:’ jouw liefde voor mij is hopeloos.’

En als je wilt aangeven:’ ik houd zoveel van je, ik wil alles voor je doen’, dan moet je op zoek naar zwarte tulpen. Niet de kleur die ik daarbij gedacht zou hebben.

De eerste tulp bloeide in Nederland in 1594. In de kunst heeft hij geen speciale betekenis zoals de roos en de lelie, maar op oude stillevens betekende het wel: deze mensen zijn echt rijk. Want in die dagen betaalde je een fortuin voor een tulpenbol van een bijzonder ras. En het grappige vind ik dat die bijzondere rassen ontstaan zijn uit tulpenziektes.

Vroeger kocht ik bijna nooit tulpen want een paar van die stijve bloemen in een vaasje vond ik niets. Maar nu die volle bossen met volle tulpen die lekker gaan hangen en rommelig van vorm zijn, die koop ik bij bossen. Maar in het voorjaar, nooit alvast in de winter.

Verder kijken »